Houtkennis Kenmerken van hout · 2 van 6
De tekening
Tijdens de praktijkles hebben we een aantal veelvoorkomende houtsoorten bekeken: eiken, noten, vuren en beuken. Welke heeft weinig tekening — en hoe zou dat komen?
01 Wat is tekening?
De tekening is het patroon dat je op het oppervlak van het hout ziet: de vlammen, strepen, spikkels en kleuren. Dat patroon komt uit de opbouw van de boom. Vijf ingrediënten bepalen hoeveel tekening een houtsoort heeft:
- Jaarringen — hoe groter het verschil tussen het lichte voorjaarshout en het donkere zomerhout, hoe duidelijker de ringen.
- Grote vaten — bij ringporig hout tekent een band grote voorjaarsvaten elke ring extra aan.
- Mergstralen — brede mergstralen geven spiegels op kwartiers hout en spikkels op dosse.
- Kleur — verschil tussen kern en spint, en kleurstrepen in de kern.
- Kwasten en draad — ingegroeide takken, golvende of kruisdraad.
Hoe je zaagt, bepaalt hoe die tekening eruitziet: dosse geeft vlammen, kwartiers strepen (en bij eiken en beuken spiegels). De planken op deze pagina zijn allemaal dosse.
02 De vraag
Welke houtsoort heeft weinig tekening? Klik op een plank.
03 Hoe zou dat komen?
Haal de tekening uit elkaar. Kies een houtsoort en zet de ingrediënten aan en uit — bij eiken blijft er veel over als je er één uitzet, bij beuken bijna niets als je de mergstralen uitzet.
- Duidelijk: dicht, donker zomerhout na het voorjaarshout.
- Ringporig: elk voorjaar een band grote vaten — die trekken de vlammen extra aan.
- Brede mergstralen: op kwartiers de beroemde spiegels.
- Geelbruine kern tegen een lichte spintrand.
- Weinig in goed meubelhout.
Zet de ingrediënten één voor één uit en kijk wat er van de tekening overblijft. De balkjes laten zien hoe sterk elk ingrediënt bij eiken is.
Het antwoord
Beuken heeft weinig tekening. Dat komt doordat bijna alle ingrediënten ontbreken:
- Beuken is verspreidporig: de vaten zijn klein en gelijk verdeeld over de hele jaarring. Er is geen band grote voorjaarsvaten die de ring aantekent, zoals bij eiken.
- Voorjaarshout en zomerhout lijken op elkaar: de jaarringen zijn vaag, de grens is maar een dun lijntje.
- Er is geen gekleurd kernhout: kern en spint zijn even licht, de kleur is egaal.
- Wat je wél ziet, zijn de mergstralen: kleine spikkels op dosse, spiegeltjes op kwartiers. Meer is het niet.
Vuren komt op de tweede plaats: rustig, maar met fijne vlammen van de jaarringen en kleine kwasten. Eiken (vaten, mergstralen) en noten (kleur) hebben juist veel tekening.
| Eiken | Noten | Vuren | Beuken | |
|---|---|---|---|---|
| Jaarringen | duidelijk | matig | fijn, zichtbaar | vaag |
| Vaten | ringporig, groot | middelgroot | geen (naaldhout) | klein, verspreid |
| Mergstralen | breed: spiegels | fijn | niet te zien | klein: spikkels |
| Kleur | kern/spint | donkere aders | egaal licht | egaal |
| Kwasten | weinig | weinig | klein, hard | weinig |
| Tekening | veel | veel | rustig | weinig |
Om te onthouden
- Tekening = het patroon op het oppervlak, uit de opbouw van de boom.
- Ingrediënten: jaarringen, grote vaten, mergstralen, kleur, kwasten en draad.
- Beuken heeft weinig tekening: verspreidporig, vage jaarringen, geen gekleurd kernhout — alleen kleine mergstralen.
- Dosse: vlammen. Kwartiers: strepen (en spiegels).