Houtkennis › Leerroute 02

Kenmerken van hout

Als we het over kenmerken van hout hebben, gaat het over de volgende begrippen. Elk begrip heeft een eigen pagina met tekeningen om mee te spelen.

01 Vezelrichting Kopshout en langshout; radiaal en tangentiaal — vlammen, strepen en spiegels.
02 Tekening Het patroon op het oppervlak, en waarom beuken er zo weinig heeft.
03 Houtdraad Met of tegen de draad schaven; recht, warrig, kruis- en gegolfde draad.
04 Nerf Fijn of grof: de houtvaten als poriën en groefjes.
05 Kleur Van wit tot bijna zwart, en hoe licht het hout verandert.
06 Volumieke massa Van balsa tot ebben: celwanden, de berekening en het vochtgehalte.

01 De zes begrippen in het kort

Vezelrichting

Zaag je hout dwars op de vezelrichting, dan spreek je van kopshout; zaag je in de lengterichting van de vezels, dan is het langshout.

Wanneer je een langshoutdoorsnede maakt, is er een groot verschil tussen een radiale en een tangentiale langsdoorsnede. De houtvezels worden op een andere plaats in de stam doorsneden en dat geeft een ander beeld, een andere tekening van het hout. Bij de tangentiale doorsnede zijn de jaar- of groeiringen te zien als vlammen; de radiale doorsnede is haaks op de jaarringen en hierbij zijn de mergstralen te zien als spiegels en de jaar- of groeiringen als strepen.

Vezelrichting →

Tekening

De tekening is het patroon op het oppervlak: vlammen, strepen, spiegels, spikkels en kleuren. Ze komt uit de opbouw van de boom — jaarringen, vaten, mergstralen, kleur en kwasten — en uit de manier van zagen.

Tekening — en waarom beuken er zo weinig heeft →

Houtdraad

De houtdraad — de vezelrichting — valt zelden samen met het oppervlak van de plank. Bij het schaven moet je dus rekening houden met die interne richting van het hout en zoveel mogelijk met de richting van de vezels meewerken. Doe je dit niet en schaaf je tegen de draad in, dan krijgt het hout inspringsels en een ruw oppervlak. Na het schaven van de doeklatten weet je hier alles van!

Ten opzichte van de lengte-as van de boom kunnen de vezels van een boom op verschillende manieren gerangschikt zijn:

Rechte draad	De cellen lopen evenwijdig met de lengterichting van de stam. Rechtdradig hout is constructief het sterkste hout en heeft minder uitgebroken vezels bij het schaven van het hout.
Warrige draad	Lopen de cellen krom en gedraaid door de boom (of bijvoorbeeld rondom kwasten), dan geeft dat warrig hout. Het is moeilijk te bewerken en het is voor constructiedoeleinden niet geschikt.
Kruisdraad	Bij kruisdraad groeien de vezels dan weer linksom, dan weer rechtsom. Dit is vooral bij tropische houtsoorten het geval; op het kwartierse vlak te herkennen aan een streeptekening van verschillende kleur en glans.
Gegolfde draad	De houtcellen volgen een golvend patroon tijdens de groei. Na het schaven ontstaat een fraai patroon. Ook wel gewaterd of moiré genoemd.

Houtdraad — met of tegen de draad schaven →

Nerf

Met nerf wordt de grofheid van het oppervlak van het langshout bedoeld; het geeft aan of het hout is opgebouwd uit grovere of fijnere elementen. De grootte van de diameter van de houtvaten speelt hierbij een rol. Op het langshout zijn deze doorgesneden vaten te zien als krasjes en groefjes. Er zijn houtsoorten met kleinere of grotere vaten, die dan een fijne of een grove nerf hebben.

Fijne nerf	Kleine vaten, bijvoorbeeld esdoorn en beuken.
Grove nerf	Grote vaten, bijvoorbeeld eiken en essen.

Nerf — poriën, groefjes en afwerken →

Kleur

Behalve de tekening van het hout is voor meubelmakers ook de kleur van groot belang. Deze kleuren variëren van wit tot bijna zwart en allerlei schakeringen daartussenin. Met name tropische houtsoorten hebben een enorme verscheidenheid aan kleur; bij houtsoorten uit gematigde luchtstreken is dit over het algemeen minder het geval.

De kleur van het hout verandert na het kappen van de boom en ook na de verwerking van het hout. Dit komt onder andere door het verlies van vocht. De meeste houtsoorten veranderen onder invloed van licht; in het algemeen worden donkere houtsoorten na verloop van tijd lichter en lichte soorten donkerder.

Tropische houtsoorten	Mahonie, wengé, zebrano, coromandel
Gematigde luchtstreken	Eiken, essen, esdoorn, beuken

Kleur — en hoe licht het verandert →

Volumieke massa

Hout is een materiaal dat niet alleen bestaat uit houtvezels, maar ook uit ruimten gevuld met lucht, inhoudsstoffen en water. Om deze reden spreek je bij hout (en andere poreuze stoffen) niet van soortelijke massa, maar van volumieke massa. Het vochtgehalte van het hout heeft een grote invloed op het gewicht en daarom wordt bij de volumieke massa aangegeven hoeveel houtvocht nog aanwezig is in de betreffende houtsoort, bijvoorbeeld: linden weegt 420 kg per m³ bij een vochtgehalte van 12 %.

Iedere houtsoort heeft zijn eigen volumieke massa; de lichtste houtsoort, balsa, heeft een volumieke massa van 150, terwijl een van de zwaarste houtsoorten, ebben, een volumieke massa van 1200 heeft. Hout met dunne celwanden heeft meer lucht in de celholten en is dus lichter (balsa). Hout met dikkere celwanden heeft kleinere celholten, bevat daardoor minder lucht en is dus zwaarder (ebben).

De volumieke massa is voor veel toepassingen van belang; een lage volumieke massa betekent over het algemeen geen sterk en vrij zacht hout.

Volumieke massa — met de berekening en het vochtgehalte →

Naaldhout en loofhout

Een belangrijk verschil tussen naald- en loofhout ligt in de structuur. De houtvezels van naaldhout hebben een dubbele functie: ze dienen zowel voor de stevigheid van de boom als voor het saptransport omhoog. Het sap wordt doorgegeven van cel naar cel; er zijn in de houtstructuur dus geen aparte vaten voor. Loofhout heeft aparte houtvaten voor het saptransport in de boom. De houtvaten zijn op het kopse vlak te zien als kleine gaatjes (poriën) en op het langse vlak als krasjes.

Kijk naar je eigen doeklat

De jaarringen: liggen deze dicht bij elkaar of juist niet?
De nerf van het hout: is deze grof of fijn?
De vezelrichting van het hout: loopt de draad met het vlak mee of eruit?
De werking: hoe zouden jouw doeklatten kunnen gaan werken — komen, kromtrekken, scheuren?

02 De bomen

De veertien bomen van deze site, met per boom de kenmerken op een rij. Klik op een kaart om er in 3D een plank uit te zagen.

Zomereik Quercus robur

Boom: Vrijstaand vertakt de stam zich al laag en groeit uit tot een brede, losse kroon van zware, grillig kronkelende takken — vaak breder dan hoog. In het bos wordt de stam langer en rechter. 25–30 m hoog, soms 40 m; kan honderden jaren oud worden.
Schors: Jong glad en grauwgroen glanzend; op oudere stammen diep en onregelmatig gegroefd in de lengte, grijsbruin, met dikke kurkachtige ribbels.
Groei: Gemiddelde groeisnelheid. Legt ieder voorjaar eerst een band grote vaten aan (ringporig), daarna dicht, donkerder zomerhout. Vormt duidelijk donkerder kernhout met een smalle lichte spintrand van 2–5 cm.
Kleur: Licht- tot goudbruin kernhout, soms met een rode zweem; het spinthout is geelwit. Wordt onder invloed van licht wat donkerder en warmer.
Tekening: Kwartiers: strepen van de jaarringen met grote, glanzende spiegels van de brede mergstralen. Dosse: krachtige vlammen door de grove jaarringen.
Draad: Meestal rechte draad; rond kwasten en in oude, kromme stammen warrig.
Nerf: Grove nerf — de grote voorjaarsvaten zijn op het langshout als groefjes te zien en op het kopshout als poriën.
Volumieke massa: ca. 710 kg/m³ bij 12 % vocht
Werking: Werkt matig: totale krimp radiaal ca. 4 %, tangentiaal ca. 8 %. Dosse gezaagde planken trekken hol naar de spintzijde; kwartiers blijft vlak.
Gebruik: Meubels, vloeren, kozijnen, constructie, vaten. Hard en duurzaam (klasse II–III).
Houtinfo.nl: Eiken, Europees: 500–970 kg/m³ · werkt middelmatig · droogt zeer langzaam · duurzaamheid 2 · buigen: zeer goed.

Beuk Fagus sylvatica

Boom: Een rechte, slanke stam die hoog in de kroon doorloopt. Vrijstaand vormt hij een regelmatige, brede eivormige tot bijna bolronde kroon; in het bos blijft de stam tot 15 m takvrij. 25–30 m hoog, tot 40 m. Dicht bladerdak dat weinig licht doorlaat.
Schors: Glad, dun en zilvergrijs, ook op oude stammen — met hooguit wat horizontale lenticellen en korstmosvlekken. Verbrandt snel bij plotselinge zon.
Groei: Vrij snelle groei. De vaten zijn klein en gelijkmatig over de ring verdeeld (verspreidporig); de ringgrens is een dun, donkerder lijntje. Geen gekleurd kernhout, soms een valse rode kern.
Kleur: Witachtig tot licht roze-bruin; gestoomd beuken is duidelijk roziger. Verdonkert licht door de jaren heen.
Tekening: Weinig tekening. Kwartiers: fijne, glanzende spiegeltjes van de talrijke mergstralen. Dosse: korte, lensvormige spikkels — de dwars doorgesneden mergstralen.
Draad: Rechte, soms gegolfde draad.
Nerf: Fijne nerf — kleine vaten, een glad en egaal oppervlak.
Volumieke massa: ca. 700 kg/m³ bij 12 % vocht
Werking: Werkt sterk: totale krimp radiaal ca. 6 %, tangentiaal ca. 12 %. Een dosse plank komt flink; bij droging en vochtwisselingen blijft beuken onrustig.
Gebruik: Stoelen, werkbanken, gereedschap, gebogen (gestoomd) meubelonderdelen, speelgoed. Hard maar niet duurzaam buiten.
Houtinfo.nl: Beuken: 690–750 kg/m³ · werkt groot · droogt vrij langzaam · duurzaamheid 5 · buigen: zeer goed.

Es Fraxinus excelsior

Boom: Rechte stam met een open, ronde tot eivormige kroon van opgaande takken waarvan de uiteinden omhoog krullen. 25–35 m. Loopt laat uit en laat het blad vroeg vallen.
Schors: Jong glad en grijsgroen, later grijs met een fijn, netvormig patroon van ondiepe groeven.
Groei: Snelle groei. Ringporig als eik, maar met veel kleinere mergstralen; de brede, lichte voorjaarsporiënband maakt de ringen krachtig zichtbaar. Geen gekleurd kernhout (soms een bruine "olijfkern").
Kleur: Wit tot lichtgeel, met bruine kern bij oude bomen. Vergeelt licht.
Tekening: Grove, duidelijke jaarringen: brede vlammen op dosse, strakke strepen op kwartier. Nauwelijks spiegels.
Draad: Rechte draad; soms gegolfd (bij "olijf-es").
Nerf: Grove nerf door de grote voorjaarsvaten.
Volumieke massa: ca. 690 kg/m³ bij 12 % vocht
Werking: Werkt matig: krimp radiaal ca. 5 %, tangentiaal ca. 8 %.
Gebruik: Stelen van gereedschap, sportartikelen, stoelen, gebogen werk, meubels: taai en elastisch.
Houtinfo.nl: Essen: 510–830 kg/m³ · werkt groot · droogt matig snel · duurzaamheid 5 · buigen: zeer goed.

Esdoorn Acer pseudoplatanus

Boom: Gewone esdoorn: een brede, eivormige tot ronde, dichte kroon op een rechte stam. 25–35 m. Grote vijflobbige bladeren.
Schors: Grijsbruin; op oudere stammen bladdert de schors af in onregelmatige platen (zoals bij plataan, maar kleiner).
Groei: Vrij snelle groei. Verspreidporig met zeer kleine vaten en talrijke fijne mergstralen; de ringgrens is een dun, iets donkerder lijntje.
Kleur: Wit tot roomwit, soms met een zijdeglans. Geen kernhoutkleur. Vergeelt licht door de jaren.
Tekening: Rustig en egaal. Kwartiers: kleine, glanzende spiegeltjes. Soms gegolfde of "vogeloog"-tekening.
Draad: Rechte draad; sommige stammen gegolfd (gewaterd esdoorn, geliefd voor violen).
Nerf: Fijne nerf — glad en egaal oppervlak.
Volumieke massa: ca. 630 kg/m³ bij 12 % vocht
Werking: Werkt matig tot sterk in de breedte: krimp radiaal ca. 4 %, tangentiaal ca. 8 %.
Gebruik: Meubels, werkbladen, muziekinstrumenten, draaiwerk, keukengerei. Hard, maar niet duurzaam buiten.
Houtinfo.nl: Esdoorn: 530–800 kg/m³ · werkt middelmatig · droogt langzaam · duurzaamheid 5 · buigen: europees esdoorn zeer goed.

Noten Juglans regia

Boom: Een korte, dikke stam die laag uiteenvalt in zware takken; brede, ronde, open kroon — vaak breder dan hoog. 15–25 m. Grote samengestelde bladeren.
Schors: Jong glad en lichtgrijs, later diep en breed gegroefd, grijs.
Groei: Matige groei. Halfringporig: de vaten zijn in het voorjaarshout iets groter. Duidelijk donker kernhout met een brede, lichte spintrand.
Kleur: Grijsbruin tot donker chocoladebruin, vaak met donkere strepen of een paarse zweem; spint geelwit. Wordt in het licht lichter en warmer.
Tekening: Levendig: donkere aders en wolkjes, op dosse brede vlammen. Wortelhout geeft de beroemde "noten-wortel".
Draad: Meestal recht, in oude bomen en rond de wortelhals warrig.
Nerf: Vrij grove nerf, middelgrote vaten.
Volumieke massa: ca. 650 kg/m³ bij 12 % vocht
Werking: Werkt weinig: krimp radiaal ca. 5,5 %, tangentiaal ca. 7,5 %. Een van de stabielste inlandse houtsoorten.
Gebruik: Fijne meubels, fineer, geweerkolven, draaiwerk. Matig duurzaam.
Houtinfo.nl: Noten: 600–770 kg/m³ · werkt matig · droogt vrij langzaam · duurzaamheid 3 · buigen: rechtdradig hout is zeer goed te buigen.

Kers Prunus avium

Boom: Zoete kers: een rechte stam met kransgewijs geplaatste takken en een eivormige, later ronde kroon. 15–25 m. Witte bloesem in april.
Schors: Glanzend roodbruin tot grijs, met opvallende horizontale lenticelstrepen; bladdert af in dunne banden rond de stam.
Groei: Vrij snelle groei. Verspreidporig met kleine vaten; mergstralen fijn maar talrijk. Duidelijk roodbruin kernhout, geelachtig spint.
Kleur: Vers licht roze-bruin, verdonkert in het licht snel tot warm roodbruin.
Tekening: Fijne, rustige vlammen op dosse; op kwartier kleine spiegeltjes en soms groene strepen (merg-vlekken).
Draad: Rechte draad, soms licht gegolfd.
Nerf: Fijne nerf, glad oppervlak.
Volumieke massa: ca. 600 kg/m³ bij 12 % vocht
Werking: Werkt matig: krimp radiaal ca. 5 %, tangentiaal ca. 8,5 %.
Gebruik: Fijne meubels, fineer, draaiwerk, kasten. Mooi te polijsten.
Houtinfo.nl: Kersen: 550–800 kg/m³ · werkt middelmatig · droogt matig snel · duurzaamheid 3 · buigen: zeer goed.

Iep Ulmus × hollandica

Boom: Hoge boom met een brede, waaiervormige kroon van schuin opgaande, aan de top uitwaaierende takken. 25–35 m. Door de iepziekte zeldzamer geworden.
Schors: Grijsbruin en diep, onregelmatig gegroefd; jong glad.
Groei: Snelle groei. Ringporig, maar het zomerhout heeft kleine vaten in golvende tangentiale bandjes — het kenmerk van iepenhout. Donker kernhout, breed licht spint.
Kleur: Licht- tot roodbruin kernhout, geelwit spint.
Tekening: Levendig: grove vlammen op dosse met daartussen de fijne golvende bandjes van het zomerhout ("partridge-wing").
Draad: Vaak kruisdraad of warrig — splijt daardoor moeilijk.
Nerf: Grove nerf.
Volumieke massa: ca. 620 kg/m³ bij 12 % vocht
Werking: Werkt sterk: krimp radiaal ca. 5 %, tangentiaal ca. 9,5 %; neigt tot kromtrekken.
Gebruik: Stoelzittingen, meubels, draaiwerk, vroeger waterbouw en kisten. Taai, splijt niet.
Houtinfo.nl: Iepen: 470–850 kg/m³ · werkt middelmatig · droogt matig snel · duurzaamheid 4 · buigen: zeer goed.

Tamme kastanje Castanea sativa

Boom: Zware, vaak korte stam met een brede, ronde kroon van dikke takken. 20–30 m. Lange, getande bladeren; stekelige bolsters met kastanjes.
Schors: Grijsbruin en diep gegroefd, de groeven lopen vaak spiraalsgewijs om de stam.
Groei: Snelle groei. Ringporig, met grote voorjaarsvaten zoals eik maar zonder de brede mergstralen. Donker kernhout met een smalle spintrand.
Kleur: Licht- tot goudbruin kernhout, lijkt sterk op eiken; spint geelwit.
Tekening: Vlammen op dosse en strepen op kwartier als bij eik — maar zonder spiegels. Zo onderscheid je kastanje van eik.
Draad: Rechte draad, soms spiraalsgewijs.
Nerf: Grove nerf.
Volumieke massa: ca. 590 kg/m³ bij 12 % vocht
Werking: Werkt weinig: krimp radiaal ca. 4 %, tangentiaal ca. 7 %. Stabieler dan eik.
Gebruik: Meubels, vloeren, hekwerk, vaten, buitenwerk. Duurzaam (klasse II), rijk aan looizuur — ijzer laat zwarte vlekken na.
Houtinfo.nl: Kastanje: 490–650 kg/m³ · werkt middelmatig · droogt langzaam · duurzaamheid 2 · buigen: goed.

Linde Tilia platyphyllos / T. × europaea

Boom: Een hoge, dichte, ovale tot eivormige kroon met een ronde top, meestal met een doorlopende rechte spil waar de takken schuin omhoog uit groeien en aan de uiteinden overhangen. 25–30 m, soms 40 m. Typisch zijn de waterloten: bossen jonge scheuten rond de stamvoet.
Schors: Jong glad en grijs; later grijsbruin met fijne, ondiepe groeven in de lengte — veel minder grof dan eik.
Groei: Snelle groei. Verspreidporig met zeer kleine vaten en fijne mergstralen; de jaarringen zijn weinig uitgesproken. Kernhout en spinthout zijn niet van elkaar te onderscheiden.
Kleur: Wit tot strogeel, zeer egaal. Vergeelt licht onder invloed van licht.
Tekening: Bijna geen tekening: de ringen zijn vaag, de mergstralen piepklein. Een rustig, egaal vlak — daarom het hout bij uitstek voor houtsnijwerk.
Draad: Meestal rechte draad.
Nerf: Zeer fijne nerf — de vaten zijn met het blote oog niet te zien.
Volumieke massa: ca. 500 kg/m³ bij 12 % vocht
Werking: Werkt matig: totale krimp radiaal ca. 5,5 %, tangentiaal ca. 9 %. Zacht hout dat zich na droging rustig houdt.
Gebruik: Houtsnijwerk, beeldhouwwerk, modelbouw, speelgoed, lijsten. Zacht, licht en niet duurzaam.
Houtinfo.nl: Linden: 520–560 kg/m³ · werkt middelmatig · droogt matig snel · duurzaamheid 5 · buigen: matig goed.

Berk Betula pendula

Boom: Ruwe berk: slanke stam met een ijle, ovale kroon van fijne, overhangende twijgen. 15–25 m. Pionier op arme grond; wordt zelden ouder dan 100 jaar.
Schors: Spierwit en afbladderend in dunne horizontale banden; aan de voet van oude stammen zwart en diep gegroefd.
Groei: Snelle groei. Verspreidporig met kleine vaten; de jaarringen zijn vaag. Geen kernhoutkleur.
Kleur: Geelwit tot licht roodachtig, vaak met bruine merg-vlekjes. Vergeelt.
Tekening: Weinig tekening, egaal en zijdeachtig; soms gevlamd of "ijsberk".
Draad: Rechte draad, soms gegolfd.
Nerf: Fijne nerf.
Volumieke massa: ca. 650 kg/m³ bij 12 % vocht
Werking: Werkt matig: krimp radiaal ca. 5 %, tangentiaal ca. 8 %.
Gebruik: Multiplex (berkentriplex), meubels, draaiwerk, spoelen, speelgoed. Niet duurzaam.
Houtinfo.nl: Berken: 640–670 kg/m³ · droogt snel · duurzaamheid 5 · buigen: goed.

Populier Populus × canadensis

Boom: Canadese populier: een hoge, rechte stam met een smalle tot brede ovale kroon. 30–40 m. Groeit razendsnel; klassieke laan- en kavelboom in het rivierengebied.
Schors: Jong glad en grijsgroen, later grijs en diep in de lengte gegroefd.
Groei: Zeer snelle groei: jaarringen van 8–15 mm. Verspreidporig met kleine vaten, vage ringen, geen kernhoutkleur (soms een grauwe "natte kern").
Kleur: Wit tot grauwgeel, soms grijsgroen in de kern.
Tekening: Vrijwel geen tekening: vaag en wollig.
Draad: Rechte draad.
Nerf: Fijne nerf, maar wollig bij het schaven — scherp gereedschap nodig.
Volumieke massa: ca. 450 kg/m³ bij 12 % vocht
Werking: Werkt weinig in radiale richting, vrij veel tangentiaal: ca. 3,5 % / 8,5 %.
Gebruik: Klompen, kisten, fineer en triplex, binnenwerk van meubels. Zacht, licht en niet duurzaam.
Houtinfo.nl: Populieren: 380–530 kg/m³ · werkt middelmatig · droogt matig snel · duurzaamheid 5 · buigen: zeer slecht.

Grenen (grove den) Pinus sylvestris

Boom: Grove den: een lange, kale stam met hoog daarop een onregelmatige, ronde tot schermvormige kroon. 20–35 m. Naalden in paren, blauwgroen.
Schors: Onderaan dik, grijsbruin en diep gegroefd in platen; hoger op de stam dun, oranjerood en afbladderend — het kenmerk van de grove den.
Groei: Snelle groei. Naaldhout: geen vaten, de houtvezels (tracheïden) doen alles. Licht voorjaarshout en een scherp begrensde, donkere zomerhoutband. Harskanalen. Roodbruin kernhout, breed geelwit spint.
Kleur: Kernhout roodbruin, spint geelwit. Verdonkert flink tot oranjebruin in het licht.
Tekening: Krachtige vlammen op dosse, strakke strepen op kwartier. Veel kwasten.
Draad: Rechte draad, rond kwasten warrig.
Nerf: Fijne nerf, maar met hard zomerhout en zacht voorjaarshout: "ribbelt" bij het schuren.
Volumieke massa: ca. 520 kg/m³ bij 12 % vocht
Werking: Werkt matig: krimp radiaal ca. 4 %, tangentiaal ca. 8 %.
Gebruik: Constructie, kozijnen, vloeren, eenvoudige meubels, kasten. Kernhout matig duurzaam.
Houtinfo.nl: Grenen, Europees: 320–800 kg/m³ · werkt middelmatig · droogt snel · duurzaamheid 3-4.

Vuren (fijnspar) Picea abies

Boom: Fijnspar: een kaarsrechte spil met kransen van takken in een regelmatige, smalle kegel; de takken hangen aan de uiteinden af. 30–50 m. De "kerstboom".
Schors: Roodbruin tot grijs, in kleine ronde schubben; nooit diep gegroefd.
Groei: Snelle groei. Naaldhout zonder vaten; dunne, geleidelijk donkerder wordende zomerhoutbanden, weinig harskanalen. Kernhout en spint zijn niet van kleur te onderscheiden.
Kleur: Wit tot geelwit, met zijdeglans. Vergeelt in het licht.
Tekening: Rustige, fijne vlammen op dosse; smalle strepen op kwartier. Kleine, harde kwasten.
Draad: Rechte draad.
Nerf: Fijne nerf.
Volumieke massa: ca. 455 kg/m³ bij 12 % vocht
Werking: Werkt matig: krimp radiaal ca. 3,5 %, tangentiaal ca. 8 %.
Gebruik: Constructiehout, dakwerk, kasten, klankbodems van instrumenten (kwartiers, fijne ringen). Niet duurzaam.
Houtinfo.nl: Vuren: 300–620 kg/m³ · werkt middelmatig · droogt snel · duurzaamheid 4.

Lariks Larix decidua

Boom: Europese lariks: een rechte spil met een slanke kegelvormige kroon van horizontale, aan de top opgaande takken. 30–40 m. De enige inheemse naaldboom die zijn naalden in de winter verliest.
Schors: Dik, grijsbruin en diep gegroefd in platen; in de groeven roodachtig.
Groei: Snelle jeugdgroei. Naaldhout met scherp begrensd, breed en hard zomerhout; harskanalen. Roodbruin kernhout, smal geelwit spint.
Kleur: Kernhout rood- tot oranjebruin, spint geelwit. Verdonkert.
Tekening: Zeer uitgesproken vlammen door het contrast tussen voorjaars- en zomerhout; strakke strepen op kwartier.
Draad: Rechte draad, soms spiraalsgewijs.
Nerf: Fijne nerf, hard en harsrijk.
Volumieke massa: ca. 590 kg/m³ bij 12 % vocht
Werking: Werkt matig: krimp radiaal ca. 4 %, tangentiaal ca. 8 %.
Gebruik: Gevelbekleding, buitenmeubels, vloeren, waterbouw. Kernhout matig duurzaam (klasse III), het zwaarste inlandse naaldhout.
Houtinfo.nl: Lariks: 450–850 kg/m³ · werkt middelmatig tot groot · droogt matig snel · duurzaamheid 3-4 · buigen: zeer slecht.

03 Bronnen

Naaijkens, Materialen voor het meubelmaken en interieurbouw (kenmerken van hout).
Hout Info Bois — houtsoortfiches eikenhout, beukenhout en lindehout.
Centrum Hout, houtdatabase op houtinfo.nl — volumieke massa, werken, drogen, buigen en duurzaamheidsklasse (tegen schimmels, EN 350), geraadpleegd 6 oktober 2026.
Boombeschrijvingen: Quercus robur, zomereik, beuk, Tilia platyphyllos en winterlinde.